Op zondag samen ons geloof vieren
Veranderingen? Hoezo? Ja, kunnen jullie nog volgen? In het “samen Kerk zijn ter plaatse” is pakweg de laatste dertig jaar al veel veranderd. Alles evolueert en zelf veranderen wij ook, toch? De oorzaken van de veranderingen in de Kerk zijn zeker complex. Maar er zijn twee constanten in deze evolutie en het zijn ook pijnpunten: de dalende praktijk bij de gelovigen (er komen soms heel weinig mensen naar de kerk) en de sterke daling van het aantal priesters, toch hier bij ons.
Wij zouden kunnen uitweiden over oorzaak en gevolg, over zinvolle en minder zinvolle keuzes die in de loop van de tijd gemaakt zijn enzo, maar dat zou ons nu te ver leiden. Wij willen hier toelichting geven bij een volgende stap in de veranderingen die vanaf 1 januari 2026 stilaan worden ingevoerd in de vier pastorale eenheden van Tongeren.
Wat is er dan aan de hand?
Voor een lokale kerkgemeenschap is het van essentieel belang dat de gelovigen samenkomen! Samen vieren, zeker op zondag of zaterdagavond, zich bezinnen over Gods Woord, samen bidden en voeding vinden voor het leven en het samenleven van iedere dag… zonder dat kunnen wij als christenen niet.
Doorheen de tijd ontstond er een waaier aan gebedssamenkomsten: samen (dagelijks) bidden in de huiskring, samenkomen in de buurt om te bidden voor een zwaar zieke of stervende, vroeger was er op zondagnamiddag in de kerk het gebed van lof en dank, wij kennen processies allerhande en gebedsdagen voor de vruchten van de aarde en de oogst, enz. En uiteraard was er haast in elke kerk de dagelijkse eucharistieviering als vertrekpunt, hoogtepunt en eindpunt, als kristallisatiepunt van al de andere samenkomsten.
Samenkomen op zondag
Bovenal was en is de zondagse eucharistieviering (op zaterdagavond of op zondag) het feestelijke hoogtepunt van de week. Op de dag van de Heer elkaar ontmoeten en bij de Heer thuiskomen, is deugddoend, inspirerend en bevrijdend. De zondag kunnen beleven als eerste dag van de week is levensnoodzakelijk voor wie gelovig is en wil blijven.
Nu is de zondagse viering een samenspel van velen en iedereen heeft zijn eigen rol, plaats en taak. Maar in onze Kerk is het de gewijde priester die voorgaat in de eucharistieviering en die in Jezus’ naam het brood voor ons breekt en deelt.
Hoe vaak voorgaan in de eucharistieviering?
Wanneer het nodig is mag een priester tweemaal (en uitzonderlijk driemaal) per dag voorgaan in de eucharistieviering. In ons bisdom is de afspraak dat de priester per weekend maximaal driemaal kan voorgaan; dat betekent éénmaal op zaterdagavond en tweemaal op zondag.
Voor de vier pastorale eenheden van Tongeren zijn er twee benoemde priesters in de parochiepastoraal. De rekensom is simpel: er kunnen in Tongeren zes zondagse eucharistievieringen zijn (op zaterdagavond en op zondag samen). Op dit ogenblik zijn het er tien.
Wat kunnen wij doen?
Rekening houdend met het aantal kerkgangers is het evident dat wij nadenken over het aantal vieringen. Na onderling overleg en in samenspraak met het bisdom komt er vanaf 1 januari 2026 een wijziging met betrekking tot de vieringen op de gewone zondagen en weekdagen. Op feestdagen en bij bijzondere gelegenheden geldt er een aparte regeling. Wij zijn dankbaar om nu nog altijd beroep te mogen doen op enkele priesters die op rust zijn, maar het is niet verstandig om hen systematisch een plaats te moeten geven in het schema van de vieringen.
Vieringen van Woord en communie
Zoals reeds vermeld, vinden wij het belangrijk dat mensen blijven samenkomen, zeker op de zondag (of zaterdagavond). Zoals op veel plaatsen in de wereld, bestaat ook bij ons de mogelijkheid voor vieringen van Woord en communie. Niet om de viering van de eucharistie te vervangen, maar juist om tegemoet te komen aan zij die liever korter bij huis samenkomen. In deze viering van Woord en communie is niet de priester de voorganger maar de diaken of de pastoraal-coördinator of een door de bisschop gemandateerde leider van het gebed. Zo wordt er gewaakt over de kwaliteit en de zinvolheid van deze viering. In Tongeren zal er vanaf 1 januari een aantal keren per maand zo’n viering van Woord en communie zijn. Ook de viering van de eucharistie blijft mogelijk in de vier pastorale eenheden van Tongeren.
Vieringen op zaterdagavond en op zondag
In de pastorale eenheid Sint-Benedictus eucharistieviering elke zondag om 9.30 uur in de kerk te Lauw, eenmaal per maand op zaterdag om 17.00 uur in de kerk te Koninksem en eenmaal per maand op zaterdag om 20.00 uur in de kerk te Herstappe.
In de pastorale eenheid Sint-Marcus eucharistieviering elke zondag om 11.00 uur in de kerk te Vreren en viering van Woord en communie eenmaal per maand op zaterdag om 18.30 uur in de kerk te Rutten en eenmaal per maand op zaterdag om 18.30 uur in de kerk te Mal.
In de pastorale eenheid Sint-Jacobus eucharistieviering tweemaal per maand en viering van Woord en communie tweemaal per maand op zaterdag om 17.00 uur in de kerk te Riksingen.
In de pastorale eenheid Onze-Lieve-Vrouw eucharistieviering elke zondag om 10.00 uur en om 11.30 uur in de basiliek, tweemaal per maand op zaterdag om 17.00 uur in de kerk van Sint-Maternus en eenmaal per maand eucharistieviering en eenmaal viering van Woord en communie op zaterdag om 17.00 uur in de kerk van Sint-Jozef.
Voor het dekenaat Tongeren is er ook elke zondag om 18.00 uur in de basiliek een eucharistieviering. Buiten de wintermaanden zijn er ook vieringen op weekdagen, dit zijn normaal gesproken altijd eucharistievieringen.
We gaan weer verder vol van hoop
Wij kunnen ons voorstellen dat veranderingen altijd wat weerstand oproepen. Dat is jammer, maar ook begrijpelijk. Laat ons echter hoopvol blijven en de essentie steeds voor ogen houden en dit is geen gebouw van stenen maar een levende gemeenschap van gelovigen waarvan Jezus de hoeksteen is. Jezus Christus verzamelt ons rond Hem, Hij heeft ons iets te zeggen en Hij gaat ons voor op de weg naar een gelukkig leven en samenleven. Daarom: wees welkom en beleef de verbondenheid met elkaar en met de Heer.
Meer info over de vieringen?
Het volledige overzicht van de vieringen in Tongeren en per pastorale eenheid is gemakkelijk hier op de website terug te vinden of in Kerk & Leven.
De pastores van Tongeren
